212563

5
2. Vì sao kách mệnh là việc chung cả dân chúng chứ khơng phải việc của
một hai người .
3. Đem lịch sử cách mệnh các nước làm gương cho chúng ta soi .
4. Đem phong trào thế giới nói cho đồng bào ta rõ
5. Ai là bạn ta? Ai là thù ta?
6. Cách mệnh là phải làm thế nào?
Và để đạt được mục đích ấy, ngồi những lý luận lí thuyết cách mạng
Mác-Lênin, những phương pháp khoa học biện chứng còn có phần khơng nhỏ
của việc trình bày lịch sử : lịch sử các cuộc cách tư sản Mỹ, Pháp, lịch sử cuộc
cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga vĩ đại, lịch sử các tổ chức quốc
tế, lịch sử cách mạng Việt Nam . Tất cả những vấn đề lịch sử được trình bày ở
đây nhằm giúp cho những cán bộ trẻ hiểu được mục đích, con đường, các
phương thức hoạt động của mình đúng nhất và thu được thắng lợi lớn nhất .
Dưới sự trình bày một cách khách quan chính xác và dễ hiểu, Nguyễn Ái Quốc
đã thuyết phục người nghe bằng sự thực lịch sử, hiện thực q khứ và hiện tại
được khơi phục, miêu tả và giải thích đúng đắn đã giúp cho lớp cán bộ trẻ ấy
định hướng được con đường đúng đắn của mình .
Cũng bằng việc sử dụng lịch sử để tun truyền giáo dục cách mạng cho
nhân dân đặc biệt là tầng lớp thanh niên Đơng Dương lúc bấy giờ, Nguyễn Ái
Quốc đã sáng lập ra báo “thanh niên”( tồn tại từ tháng 6/1924 ->tháng 4/1927,
với 88 số )giúp cho việc tiếp tục truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam
và chuẩn bị cho việc thành lập một Đảng Mac- xit được đẩy mạnh hơn . Nội
dung các số báo đều có những loại bài bình luận, xã luận, truyện lịch sử thế giới,
truyện lịch sử dân tộc… “ Ơng dần dần cung cấp cho độc giả của mình những
hiểu biết về lịch sử An Nam, về các trào lưu tư tưởng, về lịch sử các cường
quốc thế giới…(Marti - mật thám Pháp ở Đơng Dương)
Lật lại những trang báo Thanh niên ra năm 1926, ta thật sự cảm thấy ấn
tượng với những gì mà Nguyễn Ái Quốc đã sử dụng để thực hiện sự nghiệp cách
mạng của mình.Trong số đặc biệt kỷ niệm lần thứ 9 của Cách mạng Tháng Mười
Nga ngày 7/11/1926 , báo đã in bức tranh cổ động, với hình ảnh Lênin đầu
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

6
ngẩng cao, người khốc áo varơi, đơi chân tự tin đặt trên phần quả địa cầu đã
được giải phóng khỏi ách nơ lệ. Trong tư thế vươn cao, cánh tay trái của lãnh tụ
giai cấp vơ sản thế giới, linh hồn của cuộc cách mạng Tháng Mười Nga, Vơladi
mia Ilich Lênin chỉ vào ngơi sao búa liềm. Đặc biệt hơn còn có đơi câu đối viết
bằng chữ Trung Quốc với nội dung “ Cách mệnh giải phóng dân tộc vạn vạn
tuế” “Cách mệnh vơ sản vạn vạn tuế” .Với bức tranh cổ động mang đầy ý nghĩa
tư tưởng này, tác giả muốn gửi gắm tới đối tượng bạn đọc là những nhà hoạt
động cách mạng Việt Nam và đơng đảo tầng lớp thanh niên và cơng nhân Việt
Nam hãy nêu cao tư tưởng độc lập… Mặc dù bức tranh cổ động khơng ký tên
tác giả nhưng qua bút pháp , phong cách thể hiện … ta có thể nhận ra “nhà báo”
Nguyễn Ái Quốc đã vận dụng mọi hình thức để giác ngộ tầng lớp vơ sản của
mình. Việc in tranh cổ động về một sự kiện lịch sử vĩ đại để giác ngộ, để tun
truyền như thế thật là một việc làm hiệu quả. Và như vậy, báo “Thanh niên”
được coi như là “hình ảnh chân thực của chiến lược mà Nguyễn ái Quốc đã sử
dụng”.
Trong thời gian ở Pác Bó , Bác Hồ cũng lấy những câu chuyện trong lịch
sử như “ Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xơ” mà Bác đã dịch và đánh máy để làm
tài liệu huấn luyện các đảng viên ( Võ Ngun Giáp – Từ nhân dân mà ra ).Nội
dung của lớp huấn luyện gồm những vấn đề chủ yếu:
- Trước cách mạng Tháng Mười nhân dân Nga cũng bị áp bức bóc lột,
các dân tộc trong đế quốc Nga khơng được bình đẳng, phụ nữ bị khinh rẻ,nơng
dân khơng có ruộng đất, nhà máy bị tư sản chiếm đoạt.
- Đảng Cộng sản Liên Xơ là Đảng kiểu mới, do Lênin sáng lập .Đảng
trung thành với sự nghiệp giảI phóng của giai cấp cơng nhân và nhân dân lao
động
- Cách mạng Tháng Mười Nga do Đảng Cộng sản Nga lãnh đạo thành
cơng đã lật đổ chính quyền của Nga Hồng, giải phóng nhân dân khỏi ách áp
bức, bóc lột, được sống tự do, bình đẳng.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

7
- Cách mạng Việt Nam phải học tập theo cách mạng Nga. Sau khi cách
mạng thành cơng, Việt Nam cũng phải xây dựng một xã hội tốt đẹp như xã hội
Nga
Và với nội dung học tập lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xơ như vậy, bài
giảng của Người đã có tác dụng to lớn đối với lớp cán bộ tại Pác Bó bấy giờ. Nó
khiến cho cán bộ cũng như quần chúng nhân dân tin u Đảng, nhận thức vai trò
lãnh đạo của Đảng, giáo dục tinh thần quốc tế vơ sản, và lòng biết ơn sâu sắc đối
với cách mạng Tháng Mười.
2. Lịch sử được Người sử dụng trong những buổi nói chuyện, những
bức thư động viên
Việc dùng lịch sử để giáo dục thanh niên , thế hệ tương lai của đất nước
của Hồ Chí Minh khơng dừng lại ở những vấn đề trên. Mà hơn nữa, Người còn
giáo dục thanh niên về phẩm chất đạo đức, về ý chí cách mạng, về truyền thống
dân tộc, ca ngợi và thúc đẩy họ bằng những lời nhắc nhở , những lời dạy thân
tình thơng qua những tấm gương lịch sử , những truyền thống của người dân
Việt Nam và thế giới.
Trong cuộc đời làm lãnh tụ của mình, Bác Hồ đã đặc biệt quan tâm đến
thanh niên, Bác đi nhiều nơi, và ở nơi đâu cũng để lại những lời nhắc nhở,
những lời dạy thân tình. Trong chúng ta, chắc hẳn ai cũng đã được nghe câu
chuyện về lời dạy của bác đối với các chiến sĩ nhân dịp Bác về thăm Đền Hùng:
“Các Vua Hùng đã có cơng dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ
lấy nước.”Người đã nhắc lại cơng lao vĩ đại của các Vua Hùng để tạo nên Việt
Nam giờ đây với hơn 4000 năm lịch sử để mà nhắc nhở tinh thần đồn kết một
lòng u nước của các chiến sỹ.
Hay trong “Gửi các chiến sỹ quyết tử qn thủ đơ” ngày 27-1-1947 Bác
viết: “…các em là đại biểu cho cái tinh thần tự tơn tự lập của dân tộc ta mấy
nghìn năm để lại, cái tinh thần quật cường đó đã kinh qua Hai Bà Trưng, Lý
Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Phan Đình Phùng, Hồng
Hoa Thám truyền lại…”.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

8
“…Thanh niên ta nói chung rất hăng hái, rất tốt…Trong bộ đội có những
thanh niên anh hùng như La Văn Cầu, Giáp Văn Khương, Nguyễn Thị Chiên…ở
cơng trường đường xe lửa có những chiến sỹ gương mẫu như: Lê Văn Quy,
Nguyễn Thị Mùi, Ngun Trọng Tuy, Lê Văn Phát và nhiều thanh niên
khác…mong các cháu noi theo những gương thanh niên kiểu mẫu ấy (Bài nói
chuyện tại buổi lễ khai mạc trường ĐH NDVN (19-01-1955))
Hay như trong bài nói chuyện với hội nghị cán bộ đồn tồn Miền Bắc
ngày 22-9-1962 Bác nói: Thanh niên muốn cho các ngành xem trọng mình trước
hết phải tự mình làm việc cho tốt. Những anh hùng phi cơng vũ trụ Liên Xơ như
các đồng chí Gagarin, Titốp, Nicơlaep, Papovic sở dĩ cả thế giới biết tên là vì họ
đã hồn thành thắng lợi nhiệm vụ cực kì khó khăn mà Đảng và nhân dân giao
cho”
Tại buổi lễ kỉ niệm lần thứ 35 ngày thành lập Đồn Thanh Niên Lao Động
Việt Nam Bác cũng viết: “…có Lý Tự Trọng, về sau là đồn viên đầu tiên của
Đồn Thanh Niên Cộng Sản nước ta, cũng là người cộng sản oanh liệt đấu tranh
đến hơi thở cuối cùng cho Đảng, cho sự nghiệp cách mạng …các liệt sỹ Võ Thị
Sáu, Nguyễn Văn Trỗi, Nguyễn Viết Xn và nhiều liệt sỹ khác…. Như Trần
Thị Lý bị địch đánh, tra khảo chết đi sống lại bao nhiêu lần…Như Nguyễn Thị
Châu suốt 1300 ngày bị địch dùng cực hình tra tấn…chúng ta có nhiều thanh
niên anh hùng như Nguyễn Thị Chiên, La Văn Cầu…”
Và với cách nêu lên những tấm gương, những anh hùng dân tộc như trên,
Hồ Chí Minh đã cho chúng ta thấy Người quan tâm và hiểu thanh niên như thế
nào. Người biết, mỗi thanh niên sẽ tự soi mình vào những tấm gương đó, để mà
phấn đấu, để mà rèn luyện. Người biết, với lòng nhiệt tình và tâm hồn sâu sắc
của thanh niên, việc răn dạy họ là chỉ ra cho họ cái nào đúng cái nào sai và định
hướng cho họ.Chính bằng những tấm gương anh hùng trong cuộc đấu tranh bảo
vệ dân tộc, hay những tấm gương trong lao động sản xuất, Hồ Chí Minh đã
hướng thanh niên trước hết là vào sự hy sinh chiến đấu cho độc lập tự do của đất
nước “thà hy sinh tất cả chứ nhất định khơng chịu mất nước, khơng chịu làm nơ
lệ” .Bác thường nói với thanh niên lý tưởng của giai cấp cơng nhân là cao cả là
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

9
cách mạng là khoa học, lý tưởng đó phù hợp với xu thế phát triển tất yếu của xã
hội lồi người tiến bộ là hướng theo ngọn cờ của Mác “làm theo năng lực hưởng
theo lao động và cao hơn là làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu” . Hun đúc lý
tưởng cách mạng cho thanh niên là điều mà người mong muốn và đã làm được.
Hiệu quả trong biện pháp giáo dục lý tưởng cho thanh niên của Hồ Chí
Minh khơng chỉ là nêu lên những tấm gương để họ học tập và noi theo. Hơn thế
nữa, Người còn nêu ra lịch sử dân tộc cũng như thế giới một cách sơ lược hoặc
cụ thể để mà rút ra bài học.
Người đã nói: “Các cháu được hưởng sự may mắn đó là nhờ sự hi sinh
của biết bao đồng bào, vậy các cháu nghĩ sao? Sau 80 năm giới nơ lệ làm cho
nước nhà yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ…’ (thư gửi
học sinh nhân ngày khai trường. Tháng9-1945).
Hay người phác hoạ lại giai đoạn lịch sử đồng thời nhấn mạnh vai trò của
thanh niên trong lời nói chuyện tại Đại Hội Thanh Niên tích cực lao động
XHCN (17-3-1960)
“Từ năm 1915-1930 là thời kì đen tối. Nói riêng về nước ta thì đế quốc
Pháp hồnh hành dã man; đồng bào ta bị làm nơ lệ, có Tổ quốc mà khơng có
quyền u nứơc. Nhân dân ta, kể cả thanh niên, bơ vơ khơng có người lãnh đạo
và hầu như khơng thấy lối ra.
Từ năm 1930, Đảng ta ra đời và truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin. Như
mặt trời mới mọc xé toang cái màn u ám bao phủ nước ta từ trước đến lúc bấy
giờ, Đảng đồn kết nhân dân và soi sáng con đường cách mạng giải phóng.
Trong những năm hoạt động bí mật cực kì oanh liệt mà cũng cực kì gian nan,
Đảng đã hi sinh rất nhiều, thanh niên cũng hi sinh khơng ít. Tiêu biểu nhất cho
sự hi sinh dũng cảm của thanh niên là Lý Tự Trọng.
Năm 1945, cách mạng Tháng Tám thành cơng tiếp đến cuộc kháng chiến
thắng lợi. Trong hai phong trào vĩ đại ấy,dưới sự lãnh đạo của Đảng, thanh niên
ta được rèn luyện trong khói lửa và đã góp nhiều cơng lao.
Ngày nay, các cháu là thế hệ thanh niên sung sướng nhất. Thật vậy, các
cháu trưởng thành trong một thế giới mà chủ nghĩa đế quốc đang mau chóng suy
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

10
tàn, hầu hết các nước thuộc địa đã được giải phóng, phe xã hội chủ nghĩa ngày
càng vững mạnh, chủ nghĩa cộng sản đang tiến mạnh với Liên Xơ, khoa học, kỹ
thuật đã chinh phục vũ trụ, con người đang tấn cơng thắng lợi lên trời như Mac
đã đốn trước đây cách mấy mươi năm. Tuy ở miền Nam, thanh niên và đồng
bào ta đang phải đấu tranh chống chế độ hung ác của Mỹ-Diệm. Nhưng ở miền
Bắc thanh niên ta tha hồ đưa khả năng của mình tham gia xây dựng chủ nghĩa xã
hội. Đại hội này là kết quả của thắng lợi bước đầu.
Một điều rất quan trọng mà thanh niên ta phải nhận rõ là dưới chế độ tư
bản, đế quốc và phong kiến quyết khơng thể có một phong trào thanh niên tốt
đẹp như phong trào này. Chỉ có dưới chế độ xã hội chủ nghĩa của chúng ta thì
mới phát động được lực lượng và tài năng của nhân dân và của thanh niên, và
biến họ thành con người mới xây dựng một xã hội mới.”
Cũng tại buổi nói chuyện ấy, Người cũng lấy dẫn chứng rằng :
“Mác có nói: Trong chế độ xã hội chủ nghĩa một ngày tiến bộ bằng hai mươi
năm. Nhân dân và thanh niên các nước anh em, nhất là Liên Xơ, Trung Quốc và
Triều Tiên đang thực hiện điều đó. Kế hoạch bảy năm xây dựng chủ nghĩa cộng
sản của Liên Xơ đang tiến lên vùn vụt.Kế hoạch năm năm của Trung Quốc đã
căn bản hồn thành trước thời hạn ba năm. Triều Tiên đã hồn thành kế hoạch
năm năm trong hai năm rưỡi … ”
Người làm vậy là muốn thanh niên thấy rằng “chỉ có dưới chế độ xã hội
chủ nghĩa của chúng ta thì mới phát động được lực lượng và tài năng của thanh
niên” và đồng thời người thiết tha mong mỏi “ nhân dân ta, trước hết là thanh
niên ta, phải có quyết tâm học tập và theo kịp nhân dân và thanh niên các nước
anh em” .
Ta thấy ở đây, một Hồ Chí Minh như một người đồng chí thân thiện và
cũng là một người thầy vĩ đại. Bài giảng của Người, lời dạy của Người khơng
đao to búa lớn, Người lấy dẫn chứng cũng hết sức nhẹ nhàng nhưng nó lại có tác
động mạnh mẽ vào sự định hướng lý tưởng cách mạng cũng như nhân cách đạo
đức của thanh niên, Người đã hiểu rõ chức năng giáo dục của lịch sử bởi “ một
tấm gương sáng còn hơn trăm bài diễn thuyết.” Và ở nơi đâu, trong buổi nói
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

11
chuyện nào, sau những dẫn chứng lịch sử mà Người nhắc đến ấy, bao giờ cũng
có những lời khun, những lời nhắn nhủ ân cần. Kết hợp thành cơng hai việc
đó, ta thấy Hồ Chí Minh đã làm hết sức thành cơng.
3. Những bài học kinh nghiệm cho những nhà sử học trẻ thơng qua
những tác phẩm sử học của Hồ Chí Minh
Một phần quan trọng trong việc sử dụng lịch sử để giáo dục thanh niên
của Hồ Chí Minh, đó là thơng qua những tác phẩm sử học của Người. Về mảng
đề tài này, những bài học được rút ra mang tính chất kinh nghiệm và đối tượng
chính là những nhà sử học trẻ, những người đang bước vào nghề viết sử. Những
bài học từ một con người mà “ biên soạn lịch sử khơng bao giờ là mục đích,
song tri thức lịch sử nhất là ngun tắc về chủ nghĩa lịch sử, quan niệm duy vật
về lịch sử được Người thể hiện trong mọi tác phẩm hết sức thành cơng”(3.tr72)
Đi sâu vào tìm hiểu những tác phẩm của Hồ Chủ tịch, ta thấy có những
cơng trình sử học rất có giá trị. Mà theo Phan Ngọc Liên, có thể chia các tác
phẩm đó ra thành ba loại :
1. Các tác phẩm có tính chất cương lĩnh có liên quan đến những nhiệm vụ
của Đảng, của giai cấp cơng nhân, của dân tộc. Đó là những bài báo cáo cơng
tác, báo cáo chính trị tại các hội nghị trong nước và ngồi nước
2. Những tác phẩm phản ánh một sự kiện vừa xảy ra và phân tích bản chất
lịch sử của các tác phẩm ấy. Như “ Phong trào cách mạng ở Đơng Dương” ,
“Cuộc kháng Pháp”, “ Phong trào cơng nhân Viễn Đơng”, “Thư từ Trung
Quốc”………. ở mỗi thời kỳ lịch sử, những bài viết của Người phản ánh một
cách tồn diện , có hệ thống sâu sắc các vấn đề lịch sử, có liên quan đến việc
giải quyết các nhiệm vụ cách mạng lúc bấy giờ.
3. Những tác phẩm sử học, hoặc những phần lịch sử trong tác phẩm,ví dụ
như phần lịch sử trong “ Đường Kách Mệnh” mà ta đã phân tích ở trên hay “
Bản án chế độ thực dân Pháp” “Lịch sử nước ta”, “Một đoạn lịch sử Việt Nam
từ 1847 đến 1947” , …
Những đóng góp của Người cho sử học Mác- xit Việt Nam là vơ cùng to
lớn. Và một điều độc đáo mà chúng ta nhận thấy đó chính là Người đã để lại
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

12
những bài học lớn, những kinh nghiệm q báu về việc nghiên cứu và sử dụng
các tài liệu lịch sử cho mỗi nhà sử học trẻ. Nghiên cứu các tài liệu lịch sử là
điều kiện tiên quyết của việc nghiên cứu khoa học. Và trong tác phẩm của mình,
Hồ Chủ tịch rất coi trọng việc sử dụng các loại tài liệu do Người trực tiếp quan
sát, thu nhận cũng như những tài liệu của địch: thư từ, báo cáo, bút ký, hồi ức,
tài liệu ngoại giao…. Người còn quan tâm đến tất cả các loại tài liệu về kinh tế,
văn học, nghệ thuật, qn sự…Người đứng vững trên lập trường của chủ nghĩa
Mác- Lênin để so sánh , phân tích nhằm nêu rõ tính chất giai cấp của mọi tầng
lớp trong lịch sử. Và trên cơ sở chọn lọc, Người rút ra những kết luận khoa học
,những khái qt lí luận, những bài học kinh nghiệm, cho cuộc đấu tranh hơm
nay.
Về việc sử dụng tài liệu, Hồ Chí Minh chỉ sử dụng một số sự kiện cơ bản,
điển hình đủ để vẽ nên bức tranh với nét chấm phá, xong lại hiện đúng hình ảnh
của q khứ và bản chất của các hiện tượng, q trình lịch sử. Ví dụ như khi
trình bày “Cách mạng Pháp khởi đầu từ bao giờ?” Người viết: “ Vua thấy dân
chộn rộn thì bắt bớ những người tun truyền và tổ chức dân thấy vậy thì tức
q, đến ngày 14

tháng 7 năm 1789 kéo nhau về khảm lớn Baxti. Vua đem lính
về giữ kinh đơ, dân lại tổ chức cách mệnh đội để chống lại. Vua lui ra ở tại tỉnh
Vecxai.
Ngày 5 tháng 10 năm ấy, thợ thuyền, đàn bà con gái Pari kéo nhau đến
Vecxai bắt vua về khai hội và ký tờ tun ngơn:
1. Là bỏ chế độ phong kiến
2. Là đem của các nhà thờ đạo làm của nhiều nước
3. Là cho dân tự do làm báo…
4. Lập hiến pháp, nghĩa là vua khơng được chun quyền
Năm 1792 vì vua cầu cứu với ngoại quốc và thơng với bọn phản cách
mệnh, dân mới bỏ vua mà lập ra cộng hồ.
Năm 1793, ngày 21 tháng 1 làm án vua và vợ con vua là phản quốc tặc,
rồi đem ra chém”(3.tr82)
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

13
Chỉ ngắn gọn vậy thơi song lại khá đầy đủ về các thời kì của cách mệnh
Pháp phát triển theo đường đi lên, và Người nhấn mạnh được sức đấu tranh của
cách mạng và sáng tạo của quần chúng nhân dân.
Việc sưu tầm, thu thập tài liệu, việc trình bày những tri thức lịch sử cơ
bản nhất, việc xử lý mối quan hệ giữa tài liệu sự kiện với khái qt – Lý luận
trong các tác phẩm của Hồ Chủ tịch là những vấn đề phương pháp luận quan
trọng mà những người làm cơng tác sử học chúng ta phải chú ý học tập.
Hồ Chủ tịch còn là người sử dụng các số liệu về tài liệu thống kê. Và điều
này hồn tồn phù hợp với u cầu của việc nghiên cứu bất cứ một sự vật hiện
tượng và q trình xã hội nào. Trong bài “Sự phá sản của chế độ thực dân
Pháp” ở mục “Một vài con số” Hồ Chủ tịch đã sử dụng 52 số liệu để vạch trần
bản chất của chế độ thực dân Pháp. Trong “ Bản án chế độ thực dân Pháp’
Người sử dụng gần 250 số liệu để nói về sự cưỡng đoạt, bóc lột đàn áp, hãm
hiếp của bọn thực dân và về phong trào cách mạng. Trong bài “đời sống kinh tế’
cũng có gần 100 số liệu để kết luận rằng “sự áp bức về kinh tế cũng nặng trĩu, ê
chề trên lưng người bản xứ như sự áp bức về mặt xã hội”.
Những số liệu và tài liệu thống kê ấy giúp cho tác phẩm của Người có sức
chân thật, có tính thuyết phục. Như trong tham luận tại Đại Hội lần thứ V của
Quốc tế cộng sản ngày 17/6 – 8/7/1924 của Người “Từ 1876-1914 việc mở rộng
thuộc địa tăng lên rất nhanh, trong thời gian này diện tích các thuộc địa đã lên
tới 25.000.000 km2 tức bằng 1,5 lần diện tích sau cường quốc (Anh, Nga, Pháp,
Đức, Mĩ, Nhật) cộng lại (16.500.000 km2) và “9 nước với tổng số dân
320.057.000 người và với diện tích 11.407.600 km2 bóc lột các nước thuộc địa
gồm hàng trăm dân tộc với số dân 560.192.000 người với diện tích là
55.637.000km2. Tồn bộ lãnh thổ của chính quốc, còn số dân của các chính
quốc chưa bằng 3/5 số dân của các nước thuộc địa”.Những số liệu trên làm nổi
bật sự bất cơng của chế độ thuộc địa và làm cơ sở vững chắc cho sự đấu tranh
phê phán thẳng thắn đối với các Đảng Cộng sản Anh, Pháp chưa quan tâm đến
các thuộc địa.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

14
Về phương pháp thống kê học, Người đã sử dụng nhiều loại khác nhau
như phương pháp tổ hợp, phương pháp dùng số trung bình, phương pháp so
sánh, phương pháp nêu chỉ số kinh tế khái qt, phương pháp dùng bảng thống
kê, phương pháp gần đúng … Người khơng chỉ sử dụng riêng rẽ mà còn kết hợp
các phương pháp ấy để trình bày những vấn đề nghiên cứu một cách sâu sắc và
tồn diện hơn.
Và cuối cùng, bài học q báu của Người để lại cho chúng ta là Người đã
sử dụng phương pháp lập niên biểu làm một trong những phương pháp chủ yếu
để trình bày nhiều vấn đề lịch sử. Đây là một phương pháp nghiên cứu truyền
thống của khoa học lịch sử, dùng tài liệu, số liệu, niên đại để trình bày q trình
phát triển, diễn biến của một q trình lịch sử theo dòng thời gian.
Ví dụ như trong q trình nghiên cứu Trung Quốc trở thành nước phụ
thuộc, nửa thuộc địa của các cường quốc đế quốc. Có 21 niên đại mà Người đã
nêu ra : Bắt đầu từ năm 1635 là “Vua Anh gửi thư cho phép bn bán ở Trung
Quốc” và kết thúc với năm 1923 là năm các đế quốc đòi quyền quản lý các
đường sắt Trung Quốc, rồi thao diễn hạm đội ở Quảng Châu để làm áp lực với
Trung Quốc.
Tóm lại, những phương pháp về nghiên cứu và sử dụng tài liệu của Hồ
Chủ tịch đã cho thấy Người có phong cách làm việc khoa học, nghiêm túc khi
nghiên cứu và trình bày các vấn đề lịch sử. Đó là điều mà mỗi chúng ta phải học
tập.
III. VẤN ĐỀ DẠY VÀ HỌC LỊCH SỬ HIỆN NAY
Trở lại vấn đề giáo dục lịch sử cho thế hệ trẻ nói chung, ta nhận thấy
những phương pháp mà Hồ Chủ tịch đã sử dụng mang lại hiệu quả rất lớn. Biết
bao thanh niên được trưởng thành từ lớp học của Người, biết bao nhiêu bạn trẻ
đã nhìn vào những tấm gương lịch sử, những lời răn dạy của Người để mà cố
gắng phấn đấu, hi sinh thân mình cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Thế
mới biết được ý nghĩa lớn lao của việc giáo dục lịch sử cho lớp thanh niên.
Trong thời đại hiện nay, thời đại của hồ bình và phát triển tồn diện. Vấn
đề giáo dục lịch sử vẫn là điều được Đảng và Nhà nước quan tâm. Bởi vì giáo
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

Xem chi tiết: 212563